Historie Artikel

Delen van de huidige site zullen worden omgewerkt naar

een cd-rom over de geschiedenis van Artikel.

 

 

lijnsheike 84

 
Het project Public Sculpture
JAN SPIT'
s bijdrage aan het Public Sculpture project wordt
gevormd door het betonnen vloersculptuur. Met behulp van CAD programmatuur maakte Spit een digitaal ontwerp voor prefabbetonelementen gecombineerd met een lichtelement, die in eegeometrisch patroon worden gelegd. Dit vloersculptuur bepaaltde ruimte van het project en vormt tevens een afscherming vande openbare ruimte van het park. Het invoegen van een lichtbron in de vloersculptuur was een voorwaarde om te voorkomen dat het kunstobject getroffenzou worden door vandalisme. Door het inbrengen van licht vanonderaf wordt dit euvel tegengegaan, er van uitgaande dat een dergelijke lichtrichting, van onder naar boven, minder 'uitnodigend 'werkt dan directe bovenverlichting Door de verlichting van het object bewust mee te nemen in de vormgeving, heeft het project een dubbele identiteit gekregen, een dag en een nachtversie

Een ander vloersculptuur van Jan Spit waar vormgeving van de vloerdelen gecombineerd wordt met een lichtelement, is te vinden voor de gevel van het pand van Galerie Artikel. De vormgeving van een stuk trottoir wordt hier gecombineerd meteen vertikaal lijnsculptuur dat zijn oorsprong heeft in hetvloerdeel.Vormgeving van de openbare ruimte kan bij Jan Spit inverband gebracht worden met een grote maatschappelijke betrokkenheid in zijn werk. Volgens Spit moet kunst maatschappelijk kritische zijn, deel nemen aan de maatschappij en zo mogelijkeen actieve bijdrage leveren. Wanneer met maatschappij ook leefruimte wordt bedoeld, dan levert het project Public Sculpture, waarvan Jan Spit een van de stuwende krachten is, een zeer reele bijdrage. Het informatieve karakter van het project
ziet Spit als een noodzakelijk gevolg van de huidige tendenskunst in de openbare ruimte een bepaalde gebruikswaarde toe te kennen. Het moet bijvoorbeeld onderhoudend, esthetisch,ruimte bepalend, of, zoals hier het geval is, informatief zijn. Digitaal vervaardigde kunst vormt een centraal thema inhet project Public Sculpture. Zo ook in het werk van Jan Spit.Digitaliteit beschouwt hij als een onontkoombare ontwikkelingin onze westerse cultuur, een gegeven dat ook de kunst in deze richting dwingt. Op zich ziet hij het beeldscherm als een alternatief voor het traditionele papier of doek. Met dienverstande dat in dit medium niets definitief is. Elke lijn,elk ontwerp kan veranderd worden en toch bewaard, is vluchtig maar toch altijd weer oproepbaar. Kortom de mogelijkheden,vooral in het scheppende proces, zijn legio. Wat het concreet maken van deze virtuele ontwerpen betreft is de keuze aan de kunstenaar. Wil deze zijn schepping uitgevoerd zien in een traditionele materie of kiest hij voor een procesmatige uitvoering, een uitdraai, een monitorbeeld. Of laat hij het bij het vervaardigen van het concept en ziet van verdere uitoefenen van het ambacht af. De mogelijkheid om een digitaal vervaardigd concept telkens weer op te roepen, uit te draaien, ziet Jan Spit als een verrijking, een vergroting van het perspectief voor de kunstenaar dat wereldwijde vormenbegint aan te nemen.

Biografische gegevens
JAN SPIT (1940)
, volgde de A.K.I. opleiding te Enschede
(1961) en studeerde vervolgens aan de Academie voor BeeldendeVorming te Tilburg. Na in de jaren zestig te zijn begonnen methard edge ©paintings, ontwikkelde Jan Spit in een volgende fase zogenaamde object©art kunstwerken waarin hij industriel technieken gebruikte. Vervolgens (1973) raakt Spit betrokkenbij de oprichting van Stichting Studio-38, Blue Sky Servicefor Living. Tijdens dit door hem geleidde kunstenaars collectief komen diverse mixed-media projecten tot stand waarin wederom de relatie kunst en maatschappij centraal staat. In deze periode speelt de zeefdruktechniek, gevolgd door de fotografie een centrale rol.In de jaren zeventig, volgt Spit cursussen architectuur aan de Academie voor Bouwkunst te Tilburg te volgen. Deze belangstelling voor architectuur, het vormgeven van de leefruimte van de mens, zal sindsdien een belangrijk thema wordendat hij vanuit verschillende invalshoeken benadert: eerst beschrijvend, beschouwelijk. Later door projecten die zichbezighouden met het inrichten van de openbare ruimte. Hij neemt voornamelijk pleinen als onderwerp vanwege de multifunctionaliteit en de dynamiek die het plein uitstraalt. De beperkingen die projecten in de openbare ruimte met zich mee brengen vanwege de vele partijen die meespelen, ziet Spit als een natuurlijk gegeven dat alles te maken heeft met maatschappelijke betrokkenheid, gemeenschappelijk belang. Een gevolg vandeze pleinprojecten is de realisatie van een aantal sculpturendie ondermeer in de openbare ruimte van Tilburg geplaatstzijn. Recentelijk is de studie en het gebruik van geavanceerdegrafische programma's belangrijk in zijn werk dat vrijwel uitsluitend nog via digitale wijze tot stand komt. Daarnaast werkt hij ook met laser om een sculptuur vorm te geven, ervanuit gaande dat elke nieuwe toevoeging aan het scala van materialen door een kunstenaar onderzocht, beproefd en zomogelijk over eigen grenzen heen getild moet worden. Ook metde computer als scheppend medium blijft een strakke, geometrische abstracte vormgeving kenmerkend voor zijn werk.

Het project Public Sculpture
TOM AMERICA
neemt binnen het project het auditieve deel
voor zijn rekening. Door middel van klanksculpturen die dissoneren met de parkomgeving van het sculptuur, geeft America eensignaal af dat de aandacht van de passant op onverwachttewijze trekt: door geluid. Naast de fysieke en visuele vorm vanhet sculptuur voegt dit klankwerk een nieuwe bouwsteen toe aande diversiteit van kunstuitingen in het project.

De manier waarop een musicus zijn composites vervaardigd is in essentie verwant aan digitale kunst: ook hij werkt eenconcept uit tot een bepaalde vorm die in een taal van tekens wordt uitgedrukt, vastgelegd. Het noteren, op schrift stellen
van muziek is echter een tussenstap op weg naar de uiteindelijke vorm, het geluid. De mogelijkheid tot uitvoering is met de notatie, de code, wel geschapen, maar wat ontbreek is eenapparaat, een instrument of een stem om deze tekens om tezetten in klank. Het grote verschil tussen een instrumentale/muzikale en apparatieve/digitale uitvoering van een conceptis dat het instrument een bespeler vereist die vaardig op het instrument moet zijn maar bovendien bekend met het interpreteren van de code. Hierdoor vormt de uitvoerder een variabele factor waar bij de computer geen sprake van is. Een anderverschil met digitaal uitgewerkte concepten is dat is dat om een concept in geluid om te zetten, geen notatie vereist is Hiermee komt wel het principe van exacte herhaling van het werk te vervallen. De opbouwen van een compositie vanuit de enkele noot, via combinaties naar het motief, het spelen met arabesken van notengroepen, komt in wezen overeen met de aard van beeldendscheppen. De eenvoud die America verkiest in zijn composities om overbodige en daardoor storende elementen te voorkomen,leiden tot een zo groot mogelijke impact van zijn muziek.Naast een eenvoudige instrumentatie gebruikt hij eenvoudige pakkende teksten die dichtbij de luisteraars staan.

De biografische gegevens

TOM AMERICAs muzikale verleden begint halverwege de jarenzeventig wanneer hij als zanger/gitarist in diverse bands stevige, energieke punkachtige muziek. Na stemproblemen begin jaren tachtig, gaat America verder als bassist in een nieuweformatie, het latere MAM. Met het voor de jaren tachtig kenmerkende gebruik van de ritmebox en zwaar aangezette gitaarlijnen, komt America van een mechanische beat tot steeds strakkere solide songs met spitsvondige teksten die steeds meer in nederlandse gezonden worden. Onder invloed van allerlei personele wisselingen ontwikkelt de muziek zich tot een sobere eenvoud waarin het instrumentale aandeel tot de essentie is teruggebracht, hetgeen op de cd 'Hobbel'(1989) te horen is. Ook in de jaren negentig blijft Tom America binnen bandverband spelen. Daarnaast zien we hem in muziektheaterprojecten werkzaam die in samenhang met kunst gemaakt worden. Zo ontwikkelt America voor de Tilburgse kunstuitleen in 1995 een klankprogramma dat kinderen op een speelse manier nader totkunst en muziek brengt.Ook zijn huidige aandeel aan PublicSculpture past in deze tendens.

Tekst Brenda Schipper, copyright 1996.